فانوس دریایی اسکندریه

فانوس دریایی اسکندریه یا آیینه ی اسکندریه

ماجرای ساخت این فانوس به زمان پایه‌گذاری شهر اسکندریه توسط اسکندر کبیر، در سال ۳۳۲ پیش از میلاد باز می‌گردد. اسکندر حداقل ۱۷ شهر با نام اسکندریه در قسمت‌های مختلف قلمرو وسیع پادشاهی‌اش بنیاد نهاد. بسیاری از آن‌ها از میان رفتند، اما اسکندریه‌ی مصر تا کنون پابرجا است.  
اسکندر در سال ۳۲۳ پیش از میلاد، از دنیا رفت و ساخت شهر توسط بطلمیوس سوتر (Ptolemy Soter)، فرمانروای جدید مصر، تکمیل شد. بطلمیوس در سال ۲۹۰ پیش از میلاد، دستور ساخت فانوس دریایی را صادر کرد. ساخت فانوس حدود بیست سال طول کشید، زمانی که ساخت آن به پایان رسید، اولین فانوس دریایی جهان و بعد از هرم بزرگ جیزه، بلندترین سازه‌ی دنیا بود.
مراحل ساخت فانوس دریایی
این فانوس دریایی در جزیره‌ی فاروس (Pharos) ساخته شده بود و در نهایت نام شهر را به خود گرفت. ارتباط میان این اسم و کاربرد سازه به قدری قوی بود که کلمه‌ی فاروس ریشه‌ی کلمه‌ی فانوس در زبان‌های فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی و زبان‌های رومانیایی شد. دو توصیف دقیق و جزئی از این فانوس دریایی در قرن دهم بعد از میلاد وجود دارد که توسط  دو جهانگرد مورو (Moorish)، ادریس و یوسف ابن‌الشیخ ارائه شده است. طبق گزارش‌های آنها، این سازه ۳۰۰ ذرع ارتفاع داشته است. با توجه به اینکه مقیاس ذرع در مناطق مختلف متفاوت است، به نظر می‌رسد فانوس اسکندریه ارتفاعی بین ۱۴۰ تا ۱۸۳ متر داشته است. البته ارتفاع ۱۴۰ متری، محتمل‌تر است
آینه‌ی فانوس اسکندریه
طبق گزارش‌های تاریخی، یک آینه‌ی منحنی بزرگ که احتمالا آن را با استفاده از صفحات برنزی جلا داده ساخته بودند، در فانوس قرار گرفته بوده تا نور آتش را بازتاب دهد. می‌گویند کشتی‌ها از فاصله‌ی ۱۶۰ کیلومتری، شب‌ها نور آتش و روزها، دود آتش را می‌توانستند تشخیص دهند. می گویند: از این آیینه در مواقع خاص می‌توانستند به عنوان یک سلاح استفاده کنند. در صورت مشاهده‌ی نزدیک شدن کشتی‌های دشمن، نور خورشید را با استفاده از آیینه روی کشتی مورد نظر متمرکز کرده و کشتی را به آتش بکشند. داستان دیگری نیز برای این آینه نقل می‌شود. می گویند: این آینه، تصویر بزرگی از شهر قسطنطنیه را نشان می داد؛ بنابراین می توانستند با استفاده از این آینه وقایع اتفاق افتاده در شهر قسطنطنیه را مشاهده کنند.
این سازه با مجسمه‌های متعددی تزیین شده بوده که از میان آن‌ها می‌توان چهار مجسمه‌ی تریتون (Triton)، پسر پوزئیدون، را نام برد که در چهار گوشه‌ی سقف طبقه‌ی اول قرار داشتند. ظاهرا این فانوس در آن زمان یکی از جاذبه‌های گردشگری شهر بوده است. در سکوی طبقه‌ی اول به بازدیدکنندگان غذا فروخته می‌شد و در بالای برج هشت‌وجهی نیز تراسی برای مشاهده‌ی مناظر اطراف در نظر گرفته بودند. چشم‌انداز اطراف از آن تراس احتمالا بسیار دیدنی و شگفت‌انگیز بوده، چرا که در ارتفاع ۹۰ متری از سطح دریا قرار داشته است. در آن زمان، سازه‌های معدودی وجود داشتند که فردی بتواند از آنها بالا برود و از این ارتفاع، مناظر اطراف را مشاهده کند
تخریب فانوس بزرگ اسکندریه
طبق بسیاری از گزارش‌های رسیده، این بنا نیز مانند بسیاری از بناهای تاریخی دیگر، قربانی زمین‌لرزه شده است. این بنا برای مدت ۱۵۰۰ سال پابرجا بود و حتی در جریان یک سونامی در سال ۳۶۵ پس از میلاد مقاومت کرد و آسیب کمی دید. پس از این جریان، احتمالا لرزه‌ها موجب ایجاد ترک‌هایی در سازه در اواخر قرن دهم شده بودند؛ بنابراین نیاز بود تا عملیات بازسازی برای کاهش ارتفاع بنا انجام شود. سپس در سال ۱۳۰۳ پس از میلاد، یک زمین‌لرزه‌ی بزرگ در منطقه به وقوع پیوست و فانوس را برای همیشه از کار انداخت. طبق گزارش‌های یونانیان، تخریب نهایی بنا در سال ۱۳۷۵ میلادی به وقوع پیوست. بقایای این سازه تا سال ۱۴۸۰ در محل باقی بودند تا اینکه در این سال از قطعات سنگی آن برای ساخت قلعه‌ای در جزیره استفاده شد که تا به امروز سرپا مانده است
قطعات سنگی بزرگی در درون دریا و نزدیک به ساحل اسکندریه قرار دارند. برپایه ی برسی های انجام شده به نظر می‌رسد که این قطعات باید بخش‌هایی از یک سازه‌ی بسیار بزرگ باشند. دانشمندان حدس می‌زنند که احتمالا این مواد و مصالح در یک بنای قدیمی‌تر به کار رفته بودند و سپس از آنها برای ساخت فانوس استفاده شده است
این ناحیه امروزه یک پارک باستان‌شناسی زیر آب است. گردشگران با استفاده از تجهیزات غواصی می‌توانند در اطراف بقایای فانوس بزرگ اسکندریه شنا کنند. بنایی که هزاران سال قبل، گردشگرانی در اعصار و قرون گذشته برای مشاهده‌ی مناظر اطراف از آن بالا می‌رفتن

دی ان ان فارسی , مرجع دات نت نیوک فارسی
دی ان ان